Wel of geen contact?

Het is een veel gestelde vraag tijdens mijn workshops straatfotografie: moet ik toestemming vragen aan iemand om zijn of haar foto te mogen nemen op straat?

Wel of geen contact maken met de mensen die je fotografeert op straat is altijd een keuze van jezelf. Er "moet" niets, van wie zou je dit moeten doen?

De keuze van wel of geen contact maken kan invloed hebben op de foto die je maakt en kan ook invloed hebben op wat je met de foto kunt doen.

Als we het over contact hebben, dan maak ik onderscheid in contact vooraf en achteraf. Het mag duidelijk zijn dat als je een leuke situatie ziet op straat en je vraagt vooraf toestemming om de foto te maken, dat de situatie meteen wijzigt. Krijg je geen toestemming dan heb je geen foto. Mensen gaan meestal poseren als je wel toestemming krijgt. De vraag is of dat de foto oplevert die je in gedachten had toen je het straattafereel zag.  Ik heb het ook wel eens meegemaakt dat mensen gewoon verder gingen met hun bezigheden op het moment dat ze zagen dat ik hen fotografeerde, geen poses dus. 

Bij een geposeerd straatportret vraag je toestemming. Als je dit regelmatig doet en gedurende een sessie van een paar minuten flink wat foto's maakt en je model wat instructies geeft, dan kan het resultaat ongekunsteld en natuurlijk overkomen. 
Het geposeerd straatportret wordt door veel straatfotografen niet als echte straatfotografie gezien. Want ''echte" straatfotografie zou altijd candid moeten zijn. Wonderlijk hoeveel fotografen zich hardnekkig aan dit soort opvattingen vasthouden. Deze hokjesgeest is maar voor 1 ding goed: het blokkeren van je eigen creativiteit. 
Van onderstaande portretten is er 1 geposeerd en 1 niet. Zie jij het verschil?

In mijn ogen fotografeer je wat je zelf graag wilt en hoe je dat doet, maakt niet uit. Als jij maar tevreden bent over je eigen werk. Het is leuk als andere mensen je foto's waarderen en ze 'liken' op social media. Gaat het er uiteindelijk niet om dat JIJ trots bent op je werk, dat jij tevreden bent over de resultaten ongeacht wat voor label er aan je fotografie wordt gehangen?

Toestemming vragen nadat je een foto hebt gemaakt van iemand is ook een keuze. Sommige fotografen denken dat je toestemming moet vragen als je een foto van een vreemde op straat maakt en de foto wilt publiceren op Facebook bijvoorbeeld. Ik wil nu niet ingaan op de juridische aspecten, maar in het algemeen mag je in de publieke ruimte foto's van vreemden maken en ze op Facebook publiceren zonder toestemming.

Blijft het morele aspect over. Ik voel me meestal niet geroepen om contact te maken met mensen die ik op straat fotografeer. Puur uit praktische redenen eigenlijk. Het kost tijd en die tijd gebruik ik liever om nieuwe foto's te maken. Op andere momenten maak ik wel een praatje. Het ligt aan de situatie en aan mijn stemming. Niets moet, alles mag.

Het risico van achteraf toestemming vragen is dat je die niet krijgt. All in the game, maar zuur als je een prachtige foto hebt gemaakt en die alleen voor jezelf moet houden. Geen ramp als je er zelf wel van geniet. 

Kortom contact maken met mensen die je op straat fotografeert is een persoonlijke keuze. De straatfotografen die ik ken, varieren van degenen die met iedereen een lulpraatje houden tot anderen die nooit iets zeggen. Ik zit er zo'n beetje tussen in. Het is voor mij niet statisch, het verandert mee met de soort fotografie die ik doe. Ik maak de laatste tijd meer straatportretten en dan is een praatje onontbeerlijk.


Hoe doe jij dat op straat?